Faydalı model, patentle benzer şekilde bir buluşu koruyan fakat daha kısa sürede ve daha basit şartlarla tescil edilebilen bir koruma türüdür. Genellikle ürünlerdeki küçük teknik yenilikleri veya geliştirmeleri kapsar. Faydalı model, buluş sahibine belirli bir süre için tekel hakkı sağlayarak, başkalarının izinsiz üretim, kullanım veya satış yapmasını engeller.
Faydalı model ile patent arasındaki temel farklar şunlardır:
- Yenilik ve özgünlük şartı: Faydalı modelde buluş basamağı (yüksek yaratıcılık düzeyi) patenta göre daha esnek aranır.
- Başvuru ve inceleme süresi: Faydalı model başvurusu, patent başvurusuna kıyasla daha hızlı ve basit bir inceleme sürecinden geçer.
- Koruma süresi: Faydalı model genellikle 10 yıl kadar korunur, patent ise 20 yıl süreyle korunur.
- Kapsam: Faydalı model çoğunlukla mekanik veya teknik küçük geliştirmeleri kapsar; yazılım ve kimyasal buluşlar genellikle faydalı model kapsamında değerlendirilemez.
Özetle, faydalı model, patent kadar kapsamlı olmasa da küçük teknik yenilikleri hızla ve düşük maliyetle koruma altına almak için kullanılan bir fikri mülkiyet hakkıdır.